Tom Lanoye blikt terug op 25 en 50 jaar.



Afgelopen woensdag werd Vlaams schrijver Tom Lanoye 50 jaar, bovendien vierde hij ook zijn 25-jarig schrijversschap. Tom kijkt achteruit en vooruit en kijkt daarbij vooral naar wat nog moet komen.

Het Nieuwsblad had een interview met de vijtigjarige jongeman. Dat u hieronder integraal kan lezen.

Vijftig. Het cliché wil dat u toe bent aan een Porsche, prozac en een veel jongere man. Klopt dat?

Tom Lanoye : 'Porsche is totaal passé, prozac heb ik vooralsnog niet nodig, viagra dan weer wel, eigenlijk al heel mijn leven, maar ik heb wél een fantastische vent aan de haak weten te slaan.'

Maar hebt u ergens last van?

'O, het stuk kraakbeen dat men onlangs uit mijn knie heeft gehaald, zou ik als piercing door mijn neus kunnen dragen, en er is wel meer dat minder goed marcheert dan toen ik twintig was, maar voor een workaholic als ik is dat vooral gunstig. Nu ik ouder en lelijker word, en bijgevolg nog minder kans maak op de vleesmarkt dan voorheen, ben ik minder afgeleid. Bovendien krijg ik meer zelfkennis en een grotere technische kennis.'

U hebt schrijftalent, zakelijk instinct, een scherp inzicht Als je al het gesukkel ziet, bijvoorbeeld in de politiek, denkt u dan niet 'dat zou ik beter kunnen'?

'Van de politiek denk ik dat nooit, omdat ik weet hoe veeleisend dat vak is. Ik heb dan ook grote bewondering voor technisch vaardige politici als Bart De Wever, Karel De Gucht, Barack Obama of Nicolas Sarkozy. Dus neen, ik denk nooit dat ik het er beter van af zou brengen, behalve wanneer ik sommige Vlaamse politici zie speechen. De enige die, hoewel plat populistisch, qua inzet en inhoud behoorlijk scoort, is Jean-Marie De Decker - ik ben duidelijk in een milde dag voor populistisch rechts. Dat zou ik graag zelf eens doen, speechen in een parlement, maar ik ga niet zover dat ik me opwind over andere mensen die hun werk niet goed doen. Behalve als ik met hen moet samenwerken.'

Er blijft natuurlijk nog genoeg over om u wél over op te winden.

'In columns kan ik me lekker kritisch uitlaten, zeker, maar mij hoor je zelden kankeren over hoe moeilijk mijn parcours wel niet is geweest. Ik ben vooral blij met de verwezenlijkingen. Neem nu het homohuwelijk. Het enige wat telt, is dat het debat is verlopen zoals René ( Los, Lanoyes partner, nvdr. ) en ik hadden gehoopt, van het symbolische samenleefcontract over het echte huwelijk tot het adoptierecht.'

'Als ik mijn kraambedfoto's zie, besef ik hoeveel er is veranderd, los van mijn melkmuilsmoeltje. Je moet maar eens nalezen wat politici indertijd, zelfs in 1996 nog, over het homohuwelijk hebben uitgekraamd. Voor mij is de echte viering al lang niet meer de Brusselse Lesbian & Gay Pride, wel het feit dat homo's trouwen. Het zou overigens niet meer geloofwaardig zijn mocht ik nu nog met pluimen in mijn gat op een oplegger lopen.'

Van pluimen gesproken, hoe prettig vindt u het om aandacht te krijgen?

'Fantastisch, je bent een relnicht of je bent het niet. Ik vier mijn verjaardag ook als een diva in een bol van het Atomium. Een schandalig exuberante stek, maar een die past bij mij: ik bén van de Expo, laat de Expo dus maar eens een dagje van mij zijn. Trouwens, het is nog niet gedaan, hoor. Wat we nu vieren is, hoop ik, maar een momentopname. Los van de dubbele verjaardag - zelf vijftig en vijfentwintig jaar auteur - hef ik ook stilletjes het glas op het geleverde pionierswerk. Bij nieuwe ontwikkelingen stond ik vaak mee vooraan. Kijk maar naar het stadsdichterschap, het curatorschap van Zogezegd in Gent, het toeren met literaire theatersolo's of het bedenken van boekcovers en bibliofiele edities. Ik heb niet jarenlang op mijn kont zitten wachten tot mijn talenten vanzelf tot bloei kwamen.'

Zit uw veelheid aan ideeën en energie u dan nooit in de weg?

'Af en toe word ik moe van mezelf, maar het zijn vooral de mensen om mij heen die eronder lijden. Ook bij het schrijven bestaat mijn grootste strijd in het schrappen van het teveel dat ik bijeen heb getikt. Als ik terugkijk op mijn jeugd, dan moet ik minstens ADHD hebben. Schandalig dat ze daar nu pillen tegen geven. Ik vind het juist heerlijk totaal op te gaan in energie. Ik kan ook op werkelijk irritante wijze genieten van aandacht, iets wat een schrijver ab-so-luut niet betaamt.'

Maar u bent natuurlijk ook een acteur.

'Ik kan wel wat acteren, maar ik ben geen Josse De Pauw, geen Jan Decleir. Ik heb met te veel steengoede acteurs samengewerkt om daarover nog enige illusie te koesteren. Dankzij mijn moeder, die toneel speelde en naast wie ik op mijn elfde een eerste rolletje kreeg, geraakte ik wel al heel jong gebrand op theater. Ik vond de sfeer, het raar doen op de planken en daarvoor applaus krijgen, geweldig geheimzinnig. Toch wilde ik in de eerste plaats schrijver worden.' Hoe krijgt u het voor elkaar om de hele tijd de diva uit te hangen en toch sympathiek te worden gevonden?

'Ik ben toch gewoon een boterkoek? (Lacht.) Ik ga hierop op zijn Rita Verdonks antwoorden: ik doe in de literatuur al jaren wat ik zeg dat ik zal doen, rechtdoorzee, geen geleuter, geen getreuzel! Maar ik heb nooit geprobeerd anderen weg te ellebogen. Ik kan integendeel goed bewonderen.'

U zit nooit verlegen om een meninkje. Van wie hebt u die grote bek geërfd?

'Eén, ik ben de jongste van vijf, ik ben altijd klein geweest en ik droeg al vroeg een bril. Twee, ik kom uit Sint-Niklaas, wat qua branie in het Waasland gelijkstaat met Antwerpen in de rest van Vlaanderen: dikke nek, grote bek. Drie, in onze familie valt er een zuiderse drive te noteren voor het gesproken woord. Telkens als vriendjes thuis mee aan tafel gingen en onze kakofonie aanhoorden, dachten zij dat wij ambras maakten. Mijn moeder was dan ook een soort kruising van een Jiddische en een Siciliaanse mama.'

Bent u, als jongste van vijf, gewend uw zin te krijgen?

'Ja. Ik ben heel erg getraind in het van de een naar de ander lopen tot ik mijn zin krijg. Het bizarre is dat ik me nog steeds de jongste voel, zelfs in een gezelschap waarin ik de oudste ben. Misschien heeft dat ook te maken met energie. Ik heb ooit eens coke gesnoven - nu Tom Boonen dat heeft gedaan, mogen we het allemaal bekennen, niet? - en toen heb ik meteen gevoeld: God, dit nooit meer. Dit moet ik de mensheid niet aandoen. Zonder coke ben ik al zo energiek. Mét ging ik gewoon los door de muur.'

De onvermijdelijke vraag: houdt de dood u bezig?

'Al wie vijftig is en zegt dat hij er niet mee bezig is, liegt. Op de begrafenis van Yu Wei Wun, Kamagurka's ex-vrouw, heb ik zitten janken als een kind. Als iemand die je geweldig vindt absurdweg van haar fiets wordt gereden, wordt de dood plots erg concreet en tegelijk banaler.'

Wordt leven en liefhebben makkelijker met ouder worden?

'Ik vind van wel, omdat een hoop gedoe wegvalt, tenzij je per se mooi en jong wilt blijven. Voor mijn dertigste was ik veel banger voor het verval. Nu, los van mijn aftakeling en de wetenschap dat er de komende tien jaar belangrijke doden aankomen, nog hopend dat ik er zelf niet bij ben, kijk ik er wel heel erg naar uit. Ik geloof immers dat me nog geweldige dingen wachten. Zo komt Woest eraan, mijn tiende solovoorstelling, en gaat Mefisto for ever binnenkort naar Parijs en Barcelona, Atropa naar Linz en Luxemburg, en René en ik gaan gewoon mee.'

Bent u banger om René te verliezen dan om zelf dood te gaan?

'Ja, en zo hoort het ook. Dankzij René heb ik geleerd niet alleen te genieten van het te hebben geschreven, maar ook van het schrijven zelf én van het kaarten. Ik heb in zijn familie leren klaverjassen. Ik ben nog niet zover dat ik ook kan genieten als ik verlies, maar René vangt dat allemaal op. En hij zou als eerste moeten gaan? No way . Dat laat ik niet gebeuren. Dat is liefde.'

Eerder kon je bij ons lezen:
Tom Lanoye marathon op Klara.
Monstertrilogie van Tom Lanoye (ook) als tv-reeks.

Bron: http://www.nieuwsblad.be

Dit bericht is gepost op 29 August, 2008 en 5243 keer gelezen.



Reageer op dit bericht: