Jaar na overlijden van Marieke ‘Wielemie’ Vervoort kijken ouders vooruit.



Vandaag, 22 oktober, is het precies één jaar geleden dat atlete en rolstoelpatiënte Marieke Vervoort uit Diest overleed. 'Wielemie' leed aan een ongeneeslijke spier­aandoening en koos voor euthanasie. Het afgelopen jaar was zwaar voor de ouders van Marieke. Ze zei vaak aan moeder Odette: "Mama je mag verdrietig zijn, maar je moet wel leven."

“Op 10 mei zijn we gevlucht. De auto in en naar zee. Tegen de coronaregels in. Maar we moésten”. Die dag was de geboortedag van hun dochter, en dan was er nog 22 oktober, de dag dat atlete Marieke Vervoort, 40, afscheid nam van de pijn. Aan het woord ouders Jos Vervoort, 69, en Odette Pauwels, 66. De pijn van hun dochter is nu hun pijn, afleiding vinden ze in Mariekes hond Zenn en de kleinzoon van hun andere dochter.

Hond Zenn
En hoe gaat het ondertussen met Zenn, de de assistentiehond die bijna even bekend was als haar baasje Marieke Vervoort? Goed, hij woont nu samen met de ouders van Marieke in het centrum van Diest. Dat de 12-jarige hond door de ouders van haar baasje verder verzorgd zou worden, lag voor de hand. “Het laatste
halfjaar heeft Marieke bijna vier maanden in het ziekenhuis gelegen”, zegt Jos, “die hele tijd was de hond hier. Het doet het een en het ander voor de conditie, zo’n hond. Dat is niet slecht. Behalve als het regent. Dan zou je denken dat zo’n hond het een beetje efficiënt aanpakt, maar nee, dan krijg je een hoop gesnuffel. Dan sta je daar, kromgebogen in de regen.” (lacht)

Woensdag 21 oktober
In een interview met een journalist van de krant 'Gazet van Antwerpen', spraken Jos en Odette woensdag over hun dochter. Een gesprek over dochter Marieke doet niet noodzakelijk deugd. In de aanloop naar vandaag 22 oktober zei mama Odette: "Ik ga vannacht slecht slapen, dat weet ik nu al, maar ik weet dat Marieke dit zou willen. " Jos knikt: “Marieke was iemand met een boodschap. Ze zou het er moeilijk mee hebben dat op een jaar tijd niemand nog over haar zou spreken.” Op de vraag of ze iets gepland hebben op 22 oktober, zegt Jos kort: “Niks.” Beter dat de eerste verjaardag van Mariekes afscheid gewoon passeert, vindt hij: “Dat zou het gemakkelijkste zijn. Maar dat gaat niet lukken. 10 mei was haar verjaardag. Die dag zijn we gaan lopen, naar zee. Het was nog volle corona, maar of we nu controle zouden krijgen of niet, het interesseerde ons niet.”

Vluchten naar Zee
De zee is voor Jos en Odette altijd een beetje een vluchtoord geweest. Even ontsnappen aan de zorg voor hun dochter, al was het vaak maar kort. “De zee is een beetje loslaten”, zegt Odette, “al ging dat in het begin niet. Nu wel. En het is goed voor mijn longen.” In 2018 werd Odette ziek. Een onschuldige griep ging over in een schimmelinfectie op de longen, gevolgd door een ziekenhuisbacterie en een bloedvergiftiging. Zes weken lag ze in een kunstmatige coma. “Het is eigenlijk een wonder dat ik hier zit. Twee keer hebben ze tegen Jos gezegd: Bereid u maar voor.” Jos knikt: “Het was vergelijkbaar met corona. Ze heeft ook op haar buik gelegen, toen het erop of eronder was.”

Coronavirus
Het woord corona is al een paar keer gevallen. Jos is dankbaar dat zijn dochter dat niet meer heeft meegemaakt. Al was het maar omdat het zo’n knuffelmanneke was: “Drie keer per dag kwam de verpleging. Die moesten allemaal een knuffel krijgen. Al die maatregelen nu, dat zou niks voor haar zijn geweest. Marieke hield zich niet aan de regels.” Odette lacht: “Ik weet ook niet wat ik zou gedaan hebben als ik Marieke niet had mogen bezoeken in het ziekenhuis.” Jos: “Ik denk dat Marieke in die omstandigheden zou gezegd hebben: Distelmans, kom maar af (professor Wim Distelmans heeft de euthanasie begeleid,)”.

Kleinzoon en afscheid
Op de vraag hoe het nu gaat, antwoordt Odette: “Op en af. Onze kleinzoon is een beetje onze redding geweest.” Zappa werd een maand voor het afscheid van Marieke geboren. Een guitig manneke, zegt Jos, “die lacht àltijd”. Elke dinsdag komt hij langs. “Dat brengt echt vreugde in huis”, zegt Odette, “al vind ik het wel jammer dat hij Marieke nooit zal gekend hebben.” Over dat afscheid van hun dochter willen Jos en Odette nog iets kwijt. Omdat Marieke euthanasie kreeg, werd volgens haar ouders iets te veel nadruk gelegd op die keuze. Jos vraagt zich af of er nog sprake is van vrije keuze als je geen kwaliteit van leven hebt. “Marieke zat boven het maximum van pijnmedicatie. Ze hàd geen keuze meer. Wij hebben euthanasie nooit gestimuleerd, maar ook niet afgeraden. We hebben ons zo neutraal
mogelijk opgesteld.” Odette: “Ik heb tegen het einde wel gezegd: Zijt ge zeker, ga je dat wel kunnen? Ze klonk heel overtuigd.”

Allerheiligen
Een datum waar Jos en Odette ook niet naar uitkijken, is 1 november, Allerheiligen. “Met die dag wil ik Marieke zelfs niet associëren”, zegt Jos, “die eerste november is voor de mensen die gestorven zijn. Ons Marieke ...” Zijn adem stokt. Ik vraag wat Jos en Odette doen om dichter bij hun dochter te zijn; een graf is er niet. Odette staat op. “Kom maar kijken wat ik heb, kom maar.” Ze wandelt naar de andere hoek van de woonkamer, naar een halfhoge kast. Omringd door rode waxinelichtjes ligt een platte kei in houtmotief. Rio 2016, staat erop. Odette schuift de kei open. “Dit is de zilveren medaille van Marieke. Hieronder ligt een houder met haar as.” Terwijl de tranen opkomen, toont Odette de hanger rond haar nek. “Ook hier zit as van Marieke in. Daar zou ze blij mee zijn. Ik heb Marieke
met heel veel mensen moeten delen, nu heb ik haar altijd bij mij.”

Innerlijke gesprekken met Marieke
Odette keert terug naar de tafel en kijkt Jos aan. “Hij is nuchterder dan ik. Pas op, hij heeft ook een klein hartje. Bij mij spelen meer sentimentele waarden.” Jos zegt dat het klopt, dat hij niet de man is van de zware symboliek. Waarop hij de tranen verbijt en zegt: “Ik heb wel nog regelmatig contact met haar.” Odette knikt: “Ja, dat is heel raar, ik niet.” Jos: “Soms pakt Marieke het gewoon over, dan praat ze tegen mij. Op bepaalde momenten wordt mijn geest overgenomen, dan krijg ik
boodschappen binnen.” De eerste keer was Jos er niet goed van. “Nu hoop ik dat het spoedig opnieuw gebeurt. Ook al heb ik het er heel moeilijk mee. De mensen zeggen dat het verdriet slijt. Waar ik een beetje schrik voor heb, is dat ge een aantal zaken vergeet. De laatste 24 uren van Marieke, bijvoorbeeld, die opeenvolging van details. Daar ben ik bang van, dat er details verloren gaan.”

Herinneringen in de garage
Het appartement van Jos en Odette is geen schrijn voor hun dochter geworden. In de hal hangen een paar grote ingekaderde foto’s, in de woonkamer een paar abstracte portretten die Odette zelf heeft gemaakt. Maar er is ook nog de garage. Die staat vol, zegt Odette. “We hebben drie maanden nodig gehad om het huis van Marieke leeg te maken. Jos en ik hebben eigenlijk nooit woorden, maar wel daarover.” Jos grijnst: “Odette denkt dat ze alles moet bijhouden.” Odette: “Geef me tijd, heb ik tegen Jos gezegd, ik wil al die dingen nu nog niet wegdoen.” Jos: “We hebben een staanplaats gehuurd voor onze auto, omdat onze garage vol zit.” Odette: “Ik wil dat wel opruimen, maar dan komen al die herinneringen weer boven.” (bijt op haar lip)

Laatste jaar
In een interview met de krant 'Het Laatste Nieuws' vertellen de ouders van Marieke over haar laatste jaar. Mariekes spierziekte ging gepaard met helse pijnen. “Ze nam veel en zware pijnmedicatie. Toch hielp die niet altijd, zeker niet naar het einde van haar leven toe”, zegt Jos. “Marieke wilde de controle hebben. Ze wilde zélf kunnen gaan als het niet meer draaglijk was. Toen haar euthanasie-aanvraag in orde was, was dat voor haar een hele opluchting. Hierdoor heeft ze haar grenzen in het leven nog verlegd.” Haar passage in het Eén-programma ‘Het Huis’ deed velen pas echt beseffen wat een hel Marieke dagelijks moest doorstaan. “We hadden de uitzending niet van tevoren gezien, en zaten die avond met een bang hartje voor de buis. Marieke had geen probleem met de media, soms was ze zelfs té open. Maar Eric Goens bracht een heel sereen beeld”, zegt Odette Pauwels, met een glimlach op haar gezicht bij de herinnering.

Toen mama Odette ziek werd, en zelfs even in coma lag, waarna een lange revalidatie volgde was het Marieke die mama steun gaf. "Door mijn ziekte heeft Marieke haar plannen even on hold gezet en ons een jaar extra met haar gegeven. Zo heeft ze nog eens kunnen racen in een Lamborghini over het circuit van Zolder. Ook stond er een helikoptervlucht met ons twee op het programma, maar dat heeft helaas niet mogen zijn.”

Grenzen verlegd
Marieke had dus haar grenzen verlegd, iets wat ze in haar sportieve carrière meermaals deed. “Maar ze kon echt niet meer. De euthanasie was gepland op 11 oktober. Helaas werd Marieke even voordien opgenomen in het ziekenhuis en ze had nog wat dingen te regelen. Ze prikte een nieuwe datum: 22 oktober. Het weekend voordien nodigde ze nog tal van vrienden thuis uit om afscheid te kunnen nemen. Nadat ze de drukte ontvlucht was, werd ze opnieuw opgenomen in het ziekenhuis. De dag van de euthanasie zelf denk je niet echt na. We zijn haar gaan halen in het ziekenhuis voor de euthanasie in haar eigen huis, dat is toch wel wat onwezenlijk.”

Marieke had de touwtjes stevig in handen
Marieke wist wat ze wilde, en hield de touwtjes stevig in handen. Niet enkel haar leven, haar levenseinde, ook wat er na haar overlijden moest gebeuren had ze uitgekiend. “Ze wilde thuis opgebaard liggen”, zegt Odette. “Daar hebben we het toch even moeilijk mee gehad... We wisten niet of we dit wel konden. Maar ze wilde het zo graag, we hebben er uitgebreid over gepraat met haar, en haar beloofd dat we haar wens zouden inwilligen. Samen met de begrafenisondernemer heb ik haar gewassen en opgebaard. Achteraf bekeken was dit een hele goede zaak. De dagen tussen haar overlijden en haar begrafenis op 29 oktober, was ze dus thuis. Vredig. Die dagen gingen we als voorheen drie keer per dag langs. Ook dan riepen we als we binnen kwamen: ‘Marieke, we zijn hier!’ Ze lag daar dan te ‘slapen’,
ze was bij ons. Soms wilden enkele vrienden nog eens afscheid nemen en dan stonden we daar met een man of vijf zes, met Marieke tussen ons in.”

Ook het hele verloop van de begrafenis had Marieke gepland. Zo wilde ze een rode kist. “Maar niet alles was zo concreet”, zucht Jos met een glimlach. “Adressen bijvoorbeeld... Ze had wel een lijstje, maar dat waren e-mailadressen, begin dan maar. Ja, het waren stressvolle en drukke dagen. Maar samen met de stad, de begrafenisondernemer en de mensen van Hof ten Rhode heb ik wel het gevoel dat we de beloftes aan Marieke hebben kunnen waarmaken, ook al was dat een hele uitdaging voor ons.”

We moeten doorgaan
Odette en Jos zullen Marieke donderdag (22 oktober) op hun eigen manier herdenken. Hoe precies houden ze liever voor zich. “Die dag zal ik zoals steeds enkele kaarsjes branden”, zegt Odette. Ook zal de beiaard in Diest klinken. “Om 15 uur speelt de beiaardier enkele van haar favoriete liedjes. We vragen uitdrukkelijk aan de mensen om hiervoor niet naar de Grote Markt te komen en de coronamaatrdegelen te respecteren. De beiaard kan je makkelijk veel verder horen dan op de Grote Markt”, zegt Jos. “Ook wij zullen hier vanop het terras naar de beiaard luisteren, al zal het toch met een flesje cava zijn, zo zou Marieke het ook willen.”

“We moeten verder met ons leven, we beloofden dat ook aan Marieke. We plannen, als corona dat toelaat, ook eens op vakantie te gaan. Iets wat we de laatste jaren nooit echt durfden. Niet dat we nog wilde reizen in gedachte hebben, maar veertien dagen Lanzarote bijvoorbeeld zou wel deugd doen”, besluiten Odette en Jos.


Bron: gva.be - holebi info - oktober 2020

Dit bericht is gepost op 22 October, 2020 en 2829 keer gelezen.



Reageer op dit bericht: